خانه / پزشکی / بیماری ها / ویروس ابولا چیست ؟ و چگونه قربانی را به کام مرگ می کشاند

ویروس ابولا چیست ؟ و چگونه قربانی را به کام مرگ می کشاند

Visual-Science-Ebola-Virus-infographic
ویروس ابولا چیست ؟ Ebola virus

ویروس ابولا یا ایبولا (به انگلیسی: Ebola virus) یکی از کشنده ترین ویروس ها است که باعث بیماری شدید در انسان و پستانداران می شود. ابولا به طور مرگباری در میان انسان ها و میمون ها در آفریقا شایع است.

این ویروس نخستین بار در سال ۱۹۷۶ میلادی شناخته شد. در سال ۱۹۷۶ ابولا حدود ۳۰۰ نفر را مبتلا کرد و با شیوع آن از هر ۱۰ نفر مبتلا به بیماری ۹ نفر و در سال ۱۹۹۵ از این ویروس ۸۰ درصد مبتلایان جان باختند. در سال ۲۰۱۴ نیز با انتشار مجدد این ویروس که از گینه شروع شد و به کشورهای همسایه سیرالئون و لیبریا گسترش یافت حدود ۴۰۰ نفر جان خود را از دست داده اند. این بزرگترین مورد شیوع ابولا از نظر موارد ابتلا، آمار مرگ و پراکندگی جغرافیایی به حساب می آید. سازمان بهداشت جهانی ۱۵۰ کارشناس را برای کمک به پیشگیری از انتشار ویروس به منطقه اعزام کرده است. نام این ویروس از یکی از رودخانه های کشور زئیر، که امروزه جمهوری دموکراتیک کنگو نام دارد، گرفته شده و اینکه این بیماری برای اولین بار در کشور کنگو دیده شد.

شیوع بی سابقه بیماری ابولا در غرب آفریقا مربوط به سویه‌ ویروسی می شود که قدرت فوق العاده‌ای در غلبه بر میزبان دارد.

نگاره رنگی‌شده ویروس ابولا
نگاره رنگی‌شده ویروس ابولا

بیماری زایی سویه زئیر ویروس ابولا, که عامل شیوع اخیر بیماری ابولا است, و خانواده فیلوویروس ها که این ویروس به آن تعلق دارد، مربوط به سازو کارهایی می شود که در ابتدا پاسخ ایمنی را از کار می اندازند و بعد دستگاه عروقی را متلاشی می کند. این ویروس آنقدر به سرعت در بدن پیشرفت می کند که پژوهشگران در شناسایی توالی دقیق این رویدادها، به خصوص در میانه شیوع گسترده فعلی بیماری، دچار مشکل بوده اند.

بسیار چیزها درباره آسیب زایی ابولا هنوز نامعلوم است، از جمله نقش برخی از هفت پروتئینی که RNA ویروس را با به کار گرفتن ماشین سلول میزبان می سازند و نیز پاسخ ایمنی که برای شکست دادن ویروس پیش از انتشار ان در همه بدن لازم است.

اما پژوهشگران می توانند چگونگی تهاجم ویروس به سلول های متفاوت را در کشت های سلولی را به آزمایش بگذارند و پیشرفت بیماری ابولا را در نخستی های غیر انسان مدلی تقریبا مشابه انسان‌ها مشاهده کنند.

Ebola virus
Ebola virus

برخی از حقایق پایه که درباره چگونگی تعامل ویروس ابولا با بدن انسان می دانیم،‌ اینها هستند:

ابولا با دستگاه ایمنی چکار می کند؟

هنگامی که ویروس ابولا به بدن وارد می شود، چندین نوع از سلول های ایمنی را که نخستین خط دفاعی در مقابل تهاجم هستند، هدف قرار می دهد.

این ویروس‌ «سلول های دندریتیک» را که به طور طبیعی پیام های هشدار دهنده درباره عفونت را در سطح خودشان به نمایش می گذارند تا لنفوسیت های T را فعال کند، از کار می اندازد.

لنفوسیت های T گروهی از سلول های سفید خون هستند که سایر سلول های عفونت یافته را پیش از تکثیر بیشتر ویروس درون آنها نابود می کنند. هنگامی که سلول های دندریتیک معیوب شده نمی‌توانند پیام درست را بفرستند، سلول های T به عفونت پاسخ نمی دهند، و آنتی بادی هایی نیز که وابسته به فعال شدن آنهاست، تولید نمی شوند. به این ترتیب ویروس می‌تواند به فوریت و با سرعت بسیار شروع به تکثیر کند.

ابولا، مانند بسیاری از ویروس ها، تا حدی با مهار کردن اینترفرون , نوعی از مولکول که سلول ها برای مانع شدن از تکثیر بیشتر ویروسی به کار می برند می تواند به تکثیر خود ادامه دهد.

در یک بررسی جدید که در نتایج آن اخیرا در ژورنال Cell Host & Microbe منتشر شد، پژوهشگران دریافتند که یکی از پروتئین‌های ابولا به نام VP24 به یک پروتئین ناقل بر روی سطح سلول های ایمنی که نقش مهمی در مسیر اینترفرون دارد متصل می شود و آن را مهار می کند.

جالب اینکه خود لنفوسیت ها با ویروس ابولا آلوده نمی شوند اما رشته ای از عوامل دیگر فقدان تحریک از جانب برخی از سلول ها و سیگنال های شدید و سمی از سوی سلول های دیگر مانع از عملکرد سلول های ایمنی اولیه در مقابله با این ویروس می شود.

چگونه ابولا باعث خونریزی می‌شود؟

هنگامی ویروس در مسیر جریان خون به محل های جدیدی می رسد، سلول های ایمنی دیگری به نام ماکروفاژها آنها را می بلعند. هنگامی که این سلول ها به ویروس آلوده شده اند، پروتئین هایی را آزاد می کنند که انعقاد خون، تشکیل لخته های کوچک در سراسر رگ های خونی و کاهش خونرسانی به اندام ها را باعث می شوند.

این سلول ها همچنین پروتئین های پیام دهنده التهاب و ماده «نیتریک اکساید» تولید می کنند که به پوشش عروق خونی آسیب می زنند و باعث نشت خون از میان آنها می شوند. گرچه این آسیب یکی از علائم اصلی بیماری است، اما همه بیماران ابولا دچار خونریزی خارجی, خونریزی از چشم ها, بینی یا سایر منافذ بدنی نمی شوند.

آیا ویروس اندام های خاصی را هدف قرار می دهد؟

ابولا التهاب عمومی و تب را ایجاد می کند و می تواند به انواع بسیاری بافت های بدن آسیب برساند،‌ چه با برانگیختن سلول های ایمنی مانند ماکروفاژها برای آزاد کردن مولکول های التهابی و چه با ایجاد آسیب مستقیم یعنی تهاجم به سلول ها و خوردن آنها از درون.

اما این روندها به خصوص عواقب شدیدی برای کبد به دنبال دارد؛ ویروس ابولا سلول های مورد نیاز برای تولید پروتئین های انعقادی و سایر اجزای مهم پلاسما در این اندام را از بین می برد.

آسیب سلول ها در مجرای گوارش به اسهال می انجامد که بیماران را در معرض خطر کم آبی بدن قرار می دهد. و ویروس در غدد فوق کلیوی سلول هایی را از کار می اندازد که هورمون های استروئیدی مورد نیاز برای تنظیم فشار خون را می سازند و در نتیجه نارسایی گردش خونی به وجود می آید که می تواند اکسیژن رسانی به اندام ها را مختل کند.

علت مرگ ناشی از ابولا چیست؟

آسیب‌ به رگ های خونی به کاهش فشار خون می انجامد و بیماران به علت شوک و نارسایی چند اندامی می میرند.

چرا برخی از افراد از این عفونت جان به در می برند؟

بیماران در صورتی که مراقبت حمایتی، شامل تامین مایعات به صورت خوراکی یا داخل وریدی دریافت کند تا بدن زمان لازم برای مقابله با عفونت را پیدا کند، سرنوشت بهتری دارند.

اما بررسی‌ نمونه های خونی بیماران در طول شیوع سویه متفاوتی از ابولا در سال ۲۰۰۰ در اوگاندا ژن ها و سایر شاخص هایی را نشان داد که به نظر می رسید که پیش بینی کننده بقای بیماران باشند. بیمارانی که بهبود پیدا کرده بودند، میزان بالاتری از سلول‌های T فعال شده در خونشان داشتند و همچنین دارای واریانت های معینی از یک ژن کدکننده پروتئین های سطحی مورد استفاده سلول های سفید خون برای ارتباط برقرار کردن، بودند.

پژوهشگران در اوائل امسال ارتباط تازه ای میان میزان بقای بیماران و سطح sCD40L یک پروتئین تولید شده بوسیله پلاکت ها که می تواند جزئی از تلاش بدن برای ترمیم رگ های خونی آسیب دیده باشدکشف کردند.

این پژوهشگران گفتند کشف شاخص هایی مانند sCD40L می توانند زمینه ساز دستیابی به درمان های جدیدی هدف ترمیم که سازوکارهایی را که برای بقای بیمار بیشترین اهمیت را دارند، باشد.

منبع: Science | hamshahrionline.ir | fa.wikipedia.org

گردآوری و بازنشر » berroz.ir

ویروس ابولا چیست ؟ و چگونه قربانی را به کام مرگ می کشاند

درباره ی admin

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *